ฉลามปากเป็ดจีน

ฉลามปากเป็ดจีน (จีนอักษรย่อ: ; จีนตัวเต็ม: 白鱘; พินอิน: báixún) เป็นปลาน้ำจืดประเภทหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Psephurus gladius อยู่ในตระกูลปลาฉลามปากเป็ด (Polyodontidae) ในอันดับปลาสเตอร์เจียน (Acipenseriformes) ซึ่งมีอยู่ด้วยกันเพียงแค่ 2 ประเภท (อีกชนิดหนึ่งคือ ปลาฉลามปากเป็ด (Polyodon spathula) พบในทวีปอเมริกาเหนือบริเวณลุ่มแม่น้ำมิสซิสซิปปี)

 

ปลา ฉลามปากเป็ดจีน เป็นปลาที่พบเฉพาะแม่น้ำ, ทะเลสาบ และสาขาของแม่น้ำแยงซี รวมทั้งตัวโตเต็มวัยชอบย้ายถิ่นลงสู่สมุทร และบ่อยครั้งที่จะถูกพบในทะเลเหลือง ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของประเทศจีน หากจะกล่าวว่ามีการพบเห็นบางตัวได้โดยบังเอิญโดยการเดินทางเนื่องจากกระแสน้ำในฤดูใบไม้ผลิ ปลาชนิดนี้เป็นปลาที่อยู่ตัวเดียว แต่ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ กลับพบเห็นตัวเต็มวัยขนาดต่างๆมารวมตัวกันในแหล่งน้ำตื้น

 

ฉลามปากเป็ดจีนเป็นปลากินปลา ซึ่งต่างจากอีกชนิดที่พบในทวีปอเมริกาเหนือที่รับประทานแพลงก์ตอนเป็นอาหารหลัก การหาอาหารจะอยู่ในระดับความลึกจากกลางน้ำลงไป ขากรรไกรของปลาชนิดนี้สามารถยื่นออกมาได้ในเวลาที่ขากรรไกรฉลามปากเป็ดอเมริกาเหนือไม่สามารถยื่นยาวออกไปคว้าเหยื่อได้

 

ฉลามปากเป็ดจีนสามารถโตเต็มที่ได้ถึง 7 เมตร ซึ่งใหญ่กว่าปลาฉลามปากเป็ดอเมริกาเหนือมาก น้ำหนักถึง 300 กก.

 

ฤดูผสมพันธุ์ของปลาฉลามปากเป็ดจีนจะเกิดขึ้นประมาณกลางเดือนเดือนมีนาคมไปจนกระทั่งต้นเดือนเมษายน ปลาที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 25 กิโลกรัมขึ้นไป มารวมตัวกันบริเวณพื้นที่กึ่งกลางแม่น้ำที่มีท้องน้ำเป็นดินโคลนหรือทราย ที่มีความเร็วของสายน้ำ 0.72–0.94 m/s ปริมาณอ็อกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ 8–10 มก./l ค่า pH 8.2 อุณหภูมิราว 18.3–20.0 องศาเซลเซียส ตอนที่ตัวผู้ปล่อยน้ำเชื้อน้ำบริเวณนั้นจะขุ่นราวกับสีน้ำนม ในขณะที่ตัวเมียสามารถผลิตไข่ได้ถึง 100,000 ฟอง มีเส้นผ่าศูนย์กลางราว 2.7 มม. มีสีเทาอมน้ำตาล

 

ปัจจุบัน ปลาฉลามปากเป็ดจีนเป็นปลาอีกชนิดหนึ่งที่อยู่ในภาวะวิกฤตใกล้สูญพันธุ์เป็นอย่างยิ่ง เป็นปลาที่หาได้ยากมาก น้อยครั้งที่จะพบตัวแม้จะเป็นเพียงซากก็ตาม ในปัจจุบัน ทางการจีนได้ให้การอนุรักษ์และศึกษาเป็นการด่วน

 

ปลายปี 2019 ทางการจีนได้ประกาศการสูญพันธุ์ของปลาฉลามปากเป็ดจีนเป็นที่เรียบร้อย

ตระกูลฉลามปากเป็ด (อังกฤษ: Paddle fish) เป็นสกุลของปลากระดูกแข็งน้ำจืดขนาดใหญ่ตระกูลหนึ่ง ในชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Polyodontidae (มาจากภาษากรีกคำว่า “poly” คือ “มาก” และ “odous” หมายถึง “ฟัน”) ในอันดับปลาสเตอร์เจียน (Acipenseriformes)

 

เป็นปลาขนาดใหญ่ ที่ถือกำเนิดมาตั้งแต่ยุคครีเตเชียสตอนปลายจนถึงปัจจุบัน มีลักษณะเด่น คือ จะงอยปากแบนยาวคล้ายปากของเป็ด หรือใบพายเรือ เป็นที่มาของชื่อสามัญ ปัจจุบัน เหลือเพียง 2 ชนิด ใน 2 สกุลเท่านั้น พบในสหรัฐอเมริกา และแม่น้ำแยงซีเกียง ในประเทศจีน ซึ่งเป็นปลาที่ใกล้สูญพันธุ์มากแล้วในปัจจุบัน

 

การจำแนก

  1. ตระกูล Polyodontidae
  2. สกุลย่อย † Paleopsephurinae
  3. สกุล †Paleopsephurus MacAlpin, 1947
  4. Paleopsephurus wilsoni MacAlpin, 1947

 

ซากดึกดำบรรพ์ของปลาฉลามปากเป็ดชนิด Protopsephurus liui ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว

 

  1. ตระกูลย่อย Polyodontinae
  2. สกุล †Crossopholis Cope, 1883
  3. Crossopholis magnicaudatus Cope, 1883
  4. สกุล Polyodon Lacépède, 1797
  5. Polyodon spathula Walbaum, 1792
  6. Polyodon tuberculata Grande & Bemis, 1991
  7. Psephurus Günther, 1873
  8. Psephurus gladius E. von Martens, 1862
  9. ตระกูลย่อย †Protopsephurinae Grande & Bemis, 1996
  10. สกุล †Protopsephurus Lu, 1994
  11. Protopsephurus liui Lu, 1994

Author: Carla Ross